In't Westvlams kujje dikkerst'n hiejele zinn'n vervang'n deur iejen woe'ert, zoewe eh bitje g'lik in 't duts moa toen nog ekstrehmer. 'k hon eh kieje eh simpel voewerbeeltje geev'n omt eh bitje duddelukker te moakn. Aj in 't ahbehjin wilt zegg'n "Ik kan U verzekeren dat ik de door U zopas aangehaalde acties niet ondernomen heb", toen kujje hiejel die zinne in iejene kieje in 't Westvlams zehhn: "Jommojakkundoen". Zoewe simpel iz dattus, ge ziejet, Westvlams is zo simpel g'lik of dat 't groewet is, en lik of danmme getoggd en: wieder zegg'n olles kortuhr, dus 't nis nieje damme't stif groewet doen! Noch eh poar voewerbeeld'n:
- Hothoanjoat: Gelieve in de actuele
omstandigheden van enige kalmte blijk te geven
- Huhziehiezehkezot: U vergist zich schromelijk
- Belangelanstnnie: Ik kan U met aandrang
verzekeren dat hetgeen U beweert geheel en al uit de lucht gegrepen is
't Is nie omdatt'r in 't ahbehjin zukken'oap schoewene uutrukking'n bestaon, damme widder moet'n achterbluv'n. Miejer noch: 'k goan dirrekteh ki toogn dam widder supehriejuhre uutrukking'n en, vehle schonder, welspreek'nder en briejetsproakieger dan ol d'rihste. Kik mor eh ki no wuk datter ier oender stoat. Voe de poar sukkeloars die noch hin Westvlams verstoan (Uhls! Kiehk'ns!) e'k der toen mor de vertoaling bie gezwierd. Ge ziet uht: muh zin widder noch de slichtste nieje!
- Ahtuh mehk smakt no stroent, is de koewe
onguhzoent: als er zich problemen voordoen, kun je maar beter op
zoek gaan naar de oorzaken die eraan ten gronde liggen
- Behter uh
bleine up jun dumme, dan'eh flesche zoender hat: draag zorg voor
je flesje bier op plaatsen waar je door omstandigheden vaak een onverwachtse en
ongewilde duw te beurt valt
- Duh kiekens zitt'n deur den
droad: dat meisje daar draagt geen beha
- Ge zit d'ran
glik mettes giejete: welke truuks je ook uit je mouw schudt
gedurende het verdere spelverloop, ik ga winnen
- De schoane smietn
ze weh, mo de kuut oed'n ze: Pas op dat je niets weg werpt dat je nog nodig zou kunnen
hebben
- Gif moh pulle: zorg er maar voor dat het
snel vordert
- ti ol hin oarsniejen: het is
niet allemaal even triviaal
- Kuust mo juh
schuppof: maak maar dat je weg komt
- 'k hon
daddier eh kih rap hon doewen hoan: ik zorg er wel voor dat het
zo snel mogelijk in orde komt [let op het typische meermaals gebruiken van het
werkwoord 'goan'.
- Da vrommensch zit vul\ Z'is zie vul
hestookn: Die vrouw is zwanger
- Te dom om ooi
teetn: zo dom als t achterste van een koe
- Jé nond in ze zak zoa bitn dat toar aje mule
plakt....:zo'n miserie hebben dat..
- 't fienste
isoakzenoar : hij is niet erg slim, doet nogal vreemde dingen
- De luht dwoohhdt doeuh : het licht
uitdoen
- 't rint mollejoengn : het
regent echt heel hard
- Eh vhis meubel :
een onaangenaam vrouwelijk persoon
- 't woaijt lik de
vroede bjeestn : het waait heel erg
- Eh
stoet ransel : vrouw die niet op haar mond gevallen is
- Jed etwie binn buk edoan: Hij heeft iemand
beetgenomen
- Gif moa
sjette/pulle/gette/goaze/spunse/petrolle/ : Begin er maar snel
aan
- 't rint dat zikt: 't rint mollejoengn
- Je kut'n deur de goote/ t ghooteghat trekkn:
Hij is graatmager
- tsjakut tsjakin:
in alle richtingen, chaotisch
- Ol da pwootn en oorn et:
iedereen
- e
Beskeetn commisje:
iets wat je niet graag doet
maar waarvoor men je in t gat gestoken heeft
-
De preute of zien :
doodop zijn
- De mwoord
steekn :
sterven
Aj meh nus wilt koarten moej weh weetn oe daj duh viejer soewertn troef \par moed'uutspreekn int Westvlams: Ehrtns, Piekkns, Koekns en Kloavers.
Dur zin eh hiejeln boewel persoewen, zoewel in 't inkelvoed g'lik int miejervoed, moa ge moe nie pijzn danze doar int ahbehjin etwot mij doewen. Dat moeddehkih gedoan zin, en wuk ister nu beetre dahnt Westvlams om doar ehneind'an te moak'n! Muh goan der drekt eh kiej'invliengn meh e poar klassikkuhrs:
JA
- 1e persoon enkelvoud: Joak
- 2e persoon enkelvoud: Joaj/Joag
- 3e
persoon enkelvoud: Joan'n
(mannelijk), Joas (vrouwelijk) en Joat (onzijdig)
- 1e persoon meervoud: Jom/Jow
- 2e persoon meervoud: Joaj/Joag
- 3e
persoon meervoud: Joans
NEE
- 1e persoon enkelvoud: Nink
- 2e persoon enkelvoud: Nij/Nejeg
- 3e
persoon enkelvoud: Niejen'n
(mannelijk), Niejens (vrouwelijk)
en
Niejet (onzijdig)
- 1e persoon meervoud: Nim
- 2e persoon meervoud: Nij/Nejeg
- 3e
persoon meervoud: Nihns
J et da verre overols, oj e taele behint te klappn, moej de vervoehing va zien e en lejern. I t West Vlams is da owuk zo-uh. Mo bie us is da noh e bitje anders; m'en wiedre noh de dubble vorm'n:
EN
- 1e persoon enkelvoud: 'k en ik
- 2e persoon enkelvoud: j'eh gie
- 3e
persoon enkelvoud: ie jet em
(mannelijk)/ s' eh
sie(vrouwelijk)
- 1e persoon meervoud: m'en wiedre
- 2e
persoon meervoud: j'et giedre
- 3e persoon meervoud: s'en ziedre
ZIEN
- 1e persoon enkelvoud: 'k zien ik
- 2e persoon enkelvoud: je zie gie
- 3e
persoon enkelvoud: ie is em
(mannelijk)/ s'is
sie(vrouwelijk)
- 1e persoon meervoud: me zien wiedre
-
2e persoon meervoud: je zie
giedre
- 3e persoon meervoud: ze zien ziedre
Atter iejen toale voer olles en nohhentwuk goeklink'nduh woe'erdn eht, isttochwel 't Westvlams zekerstn! Of wuk peiziejiervahn:
- Affeceirn: hoaze heevn
- Andjoen: ajuin
- Antertn: vertrekken
- Antie(d)n [westhoek] /
Tie(r)lijk [Zuid-West-Vlaandren]: vroeg
- Aokre:
zie Seuluh
- Ballasoewere, Juttekakokuhr,
Renne: schommel
- Ballows vorkn: hooi- of strobalen middels een hooivork op de aanhangwagen
achter de tractor leggen
- Bollekihte/Bollekette:
een king-size knikker
- Buzze heevn: goaze heevn
- Camelot: both goedkoop
en duurkoop
- Compjoetre: verstnad: zet e kje joen compjoeter in hangjazeker
- Cornisje: dakgoot
- Deur: door
- Deure: deur
- Dilt: "zolder" boven stallen, dient op
hooi/stro te stockeren
- Djistekakker: dikkenekke
- Erweetn
schussnt: Erwten van de pel
ontdoen
- Ehrtefrettuhr: een zeurkous
- Ersatz: vervangmiddel van mindere kwaliteit
- Fikke: een gebrekkig mens
- Flusj: vangtros
- Flutse: misser
- Freubl:
kleuteronderwijs
- Frottn: flemen
- Furnient: ongedierte
(bij insecten)
- Frutnier: wesp
- Gerre: een gat, kier - bv. de
deure stoat up e gerre
- Gesoere: vrouwspersoon dat meestal in de struiken gevonden wordt
- Gesgjeete: vrouw met de intelligentie van de gesoere maar met minder succes
bij de mannen
- Goaze heevn: rap voortdoen / iets laten ontsnappen per anum
- Hejul die santaboetiek: heel dat zaakske
- In kweiste
zien: Ruzie maken
- t Ipperste: de
zolder
- Jeunn: zich amuseren
- Kariot:
oud vehikel
- Kalut:
voorwerp
- Ketsebolle -
ball: ball (oh)
- Keunesniederke::cuttermes
- Kieszak: vettigaard
- Kluntn:
onhandig mens
- Klutters / Klutterheeld: kleingeld
- Klutns: geld
- Knuste/spekke:
snoepje
- Koentroarieje: integendeel, tegendraads
- Kolisheklutser:
nietsnut met grote mond
- Kortwoagn: kruiwagen
- Krudekoeke/zhoetekoeke/pindepisse:
peperkoek
- Kussnbietre: kerel met een klein lief
- Kwisje/kwitzonders: Ik ben benieuwd
- Lattestwoors:
rolluiken
- Lettre: weinig
- Lochtink: moestuin
- Lutte heevn: goaze heefn
- Lucht: lucht, ook licht
- Luchtploate: CDrom,
plank met verkeerssignalisatie om aan een aanhangwagen te hangen
- Marbels/Marbel'n:
knikkers/met knikkers spelen
- Meezje: mug
- Meuzel:
boodschappentas/zak
- Messink :mesthoop
- Miern
zejekken/miern/zjeekn: zeveren
- Moenter: uurwerk
- Mulepère/kletse teegn n kop: klap in t gezicht
(muilpeer)
- Naftindoewun: de auto van verse brandstof voorzien
- Oalkartiejel: beerkar
- Pallulle: Pannenkoek
- Pallullewuppre:
Drogegrappenmaker
-
Pekkeln: spelen met de
pekkels
- Pekker: iemand die op cafe
blijft hangen, bv. Erpel et gister were gepekt
- Period: paard
(boern)
- Pernikkuhl: klein, onbeduidend mannetje
- Pertanks: nochtans
- Phaddizhe: mens verslaafd aan ... (bv blokphaddizhe =
(meestal vrouwelijk) persoon die het blokken niet kan laten)
- Pieanewies:stiilletjesaan
- Picknickels /
Picknick'n: nic-nacskes (of
iets in die aard)
- Piel: batterijtje
- Frutnier: wesp
- Pieleboet rechte: stokstijf de lucht in
- Poestern: 's morgens
en 's avonds de dieren verzorgen [kan ook gebruikt worden: ie j'is em zien
vrommensch hon poestern]
- Porre: ontstaan uit het Westland! Poperings woord voor
een goe gebouwde vrouw [kloeke porre], vandoar pur uytbreidinge voor meisje
--> 'studentin'
- Preus/Preus luk vejertih: trots/ enorm trots zijn
- Puppegoale: kruiwagen/doelpunt van puyppe
- Pursentjuh: geduld
- Puuste scheurn:
geniepig vertrekken
- Ruutte: venster
- Rulle:
meikever
- Schjerzjuh: deken
- Schuttels, de schuttels doewun: de vaat doen/stuks gezouten vlees
- Schufln: fluiten, ook
vogelzang
- Schuuflette: fluitje
- Schurdih/Schurihoard:
roekeloos, roekeloos persoon
- Schuw: gevaarlijk/geweldig (let op het verschil in
betekenis)
- Seuluh: emmer
- Sjarlotte: kleine ui
- Sjette: wol
- Sjette
heevn: 1ste betekenis van
goaze geevn
- Sjhuttehg: slordig
- Slunsuh: vod/vrouw met lichte zeden -cf. de tring en dn tram zien droovre
hewist-
- Sliejut: Plaats in stal waar een koe staat
- Sloter: sleutel
- Slwoore: sloor, arme vrouw
- Smihrlaprie: goederen
van bedenkelijke kwaliteit
- Smuk
[Smukk'n]: motregen
[motregenen]
- Sossiesong: worst
- Stande: kuip voor gezouten
vlees
- Stesse: staartje in het haar
- Stoffoatje: materiaal
- Sturtn: morsen
- Stutemeuzel:
boterhammendoos
- Sthuttn: boterhammen
- Stutesjchoajer: boterhammenbedelaar
- Tartinee: soort zangvogel
- Tefeete: direct
[uitgesproken met accent grave]
- Tettink/Tettingngn: regenworm, regenwormen
- Tevoorn: daarstraks
-
Tjeele: Teil
- Toeback: tabak grove
snee op en top/onguur Leuvens figuur
- Toetoet: jazeker
- Toppère: salto
-
Troame:
handvat
- Truntuh/truntoart:
treuzelaar
- Tuutje: fopspeen/ klein uitsteeksel op een overigens glad oppervlak/
klein geluidssignaal
- Ulluh / Uljuh: deksel / dekseltje
- Ulluhwupper: kroontjeswipper, flesopener
- Van
tweirstn: Dwars
- Verschoalen va bier: sjambreren van bier
- Verzekers: waarschijnlijk
- Veugl,
veugln: vogel, ook fig,
vandaar het werkwoord
- Veust: nok van een dak
- Vlerke: vleugel
- Vliegene: hoaze
heevn
- Vrommensch: vrouw
- Vurdummeliern:
vernielen
- Vowte/Volte: slaapkamer op het
0.5e verdiep
- Vuhlleege: onhygienische
vrouw
- Wietn/Tjeutn:
onnozelaar
- Wikkeln / Roern: bewegen
- Whiff, Whuff: vrouw,
geen negatieve connotatie
- Worte: wrat
- Wuf: een
menspersoon van t vrouwelijk geslacht
- Zandblad: litter
tobacco
- Zeemtette: slijmbal, zagevent
Marc
